Samofakturowanie z reverse chargé z kontrahentami zagranicznymi a KSeF – nowe podejście po zmianie interpretacji MF
Samofakturowanie (self-billing) w transakcjach międzynarodowych budzi w ostatnich miesiącach wiele wątpliwości – szczególnie w kontekście obowiązkowego KSeF. Najnowsza zmiana interpretacji Szefa KAS (DOP7.8101.37.2025.HEMD https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/644015 ) przynosi istotne doprecyzowanie w zakresie faktur wystawianych przez polskiego nabywcę na rzecz zagranicznego dostawcy.
Poniżej wyjaśniamy, co to oznacza w praktyce dla firm współpracujących z zagranicznymi kontrahentami.
Na czym polega problem?
W modelu samofakturowania to nabywca wystawia fakturę w imieniu i na rzecz dostawcy. W przypadku transakcji międzynarodowych często spotykamy sytuację, w której:
dostawca jest podmiotem zagranicznym
nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce,
a fakturę wystawia polski nabywca.
Powstaje wtedy kluczowe pytanie czy taka faktura powinna być wystawiona w KSeF, skoro technicznie wystawia ją polski podatnik? A nawet, czy w takim przypadku polski nabywca wystawia faktury na podstawie polskich przepisów, jeżeli dostawa jest realizowana przez zagranicznego dostawcę?
Punktem wyjścia jest art. 106a ustawy o VAT, który określa zakres stosowania polskich przepisów dotyczących fakturowania. Co do zasady regulacje te stosuje się do czynności, których miejscem świadczenia jest terytorium Polski (tj. odpłatnej dostawy towarów / odpłatnego świadczenie usług na terytorium kraju / eksportu towarów oraz WDT).
W myśl art. 106a pkt 1 a) ustawy o VAT, przepisy o fakturach stosuje się do sprzedaży, z wyjątkiem: (i) przypadków, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1a, w których usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego i (ii) faktura dokumentująca te transakcje nie jest wystawiana przez usługobiorcę lub nabywcę towarów w imieniu i na rzecz usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów.
Innymi słowy, jeżeli mamy taką sytuację, że zagraniczny dostawca realizuje sprzedaż opodatkowaną w Polsce (na zasadzie reverse chargé przez polskiego podatnika) i faktura dokumentująca taką transakcję jest wystawiana przez polskiego nabywcę, to faktura wystawiona w ramach samofakturowania powinna być wystawiona zgodnie z przepisami polskiej ustawy o VAT.
Powyższe wynika również z przepisów art. 219a Dyrektywy VAT, która wskazuje, że fakturowanie podlega przepisom mającym zastosowanie w państwie członkowskim uznawanym za państwo dostawy towarów lub świadczenia usług. W drodze odstępstwa od ww. przepisów fakturowanie podlega przepisom mającym zastosowanie w państwie członkowskim, w którym dostawca ma siedzibę działalności gospodarczej, gdy (i) dostawca nie ma siedziby w państwie członkowskim uznawanym za państwo dostawy towarów, a osobą zobowiązaną do zapłaty VAT jest osoba, na rzecz której dokonywana jest dostawa towarów lub świadczone są usługi, chyba że nabywca wystawiają fakturę (samofakturowanie).
Podsumowując faktura dokumentująca zakup wystawiona przez polską spółkę jako nabywcę w ramach samofakturowania powinna być wystawiana zgodnie z polską ustawą o VAT.
Stanowisko MF – istotna zmiana podejścia
W interpretacji nr 0112-KDIL1-3.4012.490.2023.1.JK z 3 stycznia 2024 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że jeżeli dostawca nie ma w Polsce siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej i transakcja będzie podlegała samofakturowaniu, tj. nabywca z Polski będzie wystawiał w imieniu kontrahenta zagranicznego fakturę sprzedaży to, faktura taka - pomimo, iż jest fakturą podmiotu zagranicznego, a spółka (polski podatnik), jedynie formalnie/technicznie odpowiada za jej wystawienie - będzie podlegała wystawieniu w KSeF.
Na szczęście takie stanowisko zostało skorygowane w ramach interpretacji Szefa KAS z 11 czerwca 2025 r., nr DOP7.8101.37.2025.HEMD, gdzie podkreślono, że o obowiązku stosowania KSeF nie decyduje wyłącznie to, kto wystawia fakturę, ale przede wszystkim status dostawcy
W szczególności:
jeżeli dostawca jest podmiotem zagranicznym,
i nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce,
to faktura wystawiona w ramach samofakturowania nie podlega obowiązkowi wystawienia w KSeF.
Co to oznacza w praktyce?
Dla wielu firm to bardzo istotna informacja, ponieważ oznacza:
brak obowiązku KSeF dla faktur zakupowych w modelu self-billing z zagranicznym dostawcą
Kluczowe jest to, że faktura jest wystawiana „w imieniu” podmiotu zagranicznego, a nie „przez polskiego podatnika we własnym imieniu”.
Podsumowanie
Zmiana interpretacji Szefa KAS przynosi istotne doprecyzowanie zasad stosowania KSeF w przypadku samofakturowania z kontrahentami zagranicznymi
Jak możemy pomóc?
Samofakturowanie w transakcjach międzynarodowych wymaga połączenia przepisów krajowych, regulacji unijnych oraz aktualnej praktyki organów podatkowych.
Jeżeli stosują Państwo self-billing lub planują jego wdrożenie – warto upewnić się, że:
model jest poprawnie zaimplementowany przez strony;
obowiązki KSeF są właściwie zidentyfikowane;
raportowanie JPK jest zgodne z aktualną praktyką.